รีวิว ระบบบริการข้อมูลภูมิสารสนเทศกลางของประเทศโดย Gistda – ตอนที่ 1 รูปแบบของระบบ

gistda-1

สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์กรมหาชน) หรือที่เรียกกันว่า Gistda ได้จัดทำระบบให้บริการข้อมูลภูมิสารสนเทศกลางของประเทศ ผู้เขียนไม่แน่ใจนักว่าระบบขึ้นมาตั้งแต่เมื่อไหร่ ที่ได้รู้จัก จนกระทั่งเข้าไปทดสอบเพื่อรีวิว มาจากโพสต์บน Google+ โดย NSDI Thailand ที่ผู้เขียนติดตามอยู่ … มาลองดูกันครับว่าระบบนี้มีอะไรดี

หน้าหลัก

เข้าสู่ระบบตาม URL นี้ครับ http://fgdsservice.gistda.or.th/index.html เมื่อเข้าไปแล้วจะปรากฏหน้าหลักที่มีหัวเรื่องเด่นอยู่ตรงกลางด้านบนว่า “ระบบให้บริการข้อมูลภูมิสารสนเทศกลางของประเทศ ภายใต้คณะกรรมการภูมิสารสนเทศแห่งชาติ” ขอบขวามีปุ่มให้เลือกเข้าใช้งานอยู่สองปุ่ม คือ

– ข้อมูลภาพดาวเทียมและข้อมูลแบบจำลองความสูงภูมิประเทศ (เจ้าพระยาโซน)

– ข้อมูลความสูงภูมิประเทศ (DEM)

ทั้งสองปุ่มให้บริการต่างกัน ปุ่มบน เป็นการให้ Download ข้อมูลภาพดาวเทียมและข้อมูลแบบจำลองความสูงภูมิประเทศ ส่วนปุ่มล่าง มีไว้ให้ผู้ใช้ตรวจสอบว่าพื้นที่ที่สนใจมีความสูงเท่าไหร่

ถึงจุดนี้ก็คงมองออกแล้วนะครับว่าระบบให้อะไรบ้าง สรุปสั้น ๆ คือ ให้ข้อมูลภาพดาวเทียมกับข้อมูลความสูงภูมิประเทศ ความรู้สึกแรกเมื่อเห็นหน้าหลักคือ ดีใจกึ่ง ๆ แคลงใจ ที่ดีใจก็ตรงทีเอาละ มีข้อมูลฟรีให้ Download ไปใช้เองได้แล้ว ส่วนที่แคลงใจ ก็คือ แค่ข้อมูล 2 รายการนี้ เรียกว่า ภูมิสารสนเทศกลางของประเทศเชียวหรือ? ดูอวด ๆ เกิน ๆ อย่างไรไม่ทราบ แต่ก็แค่ความรู้สึกของ Blogger เซอ ๆ คนนึงเท่านั้น … คุณผู้อ่านอย่าคิดตามมากให้ปวดหัวเลยครับ ( คริ คริ )

หน้า Download ข้อมูล

Gistda-3

ผู้ใช้สามารถเข้าถึงหน้านี้โดยการคลิกที่ปุ่ม ข้อมูลภาพดาวเทียมและข้อมูลแบบจำลองความสูงภูมิประเทศ (เจ้าพระยาโซน) จากหน้าหลัก รูปแบบหน้าจอที่ปรากฏคือ แผนที่บน Google Maps มีแถบเครื่องมือด้านซ้าย ด้านบนซ้ายเป็นแถบเมนู ประกอบด้วย มุมมอง และช่วยเหลือ ตามลำดับ ด้านบนขวาเป็นแถบเมนูประกอบด้วย เข้าสู่ระบบเพื่อดาวโหลดข้อมูล ลงทะเบียน คู่มือ แบบสำรวจ และปุ่มปรับเปลียนภาษา (ไทย/eng) ตามลำดับ

แถบเครื่องมือ แบ่งเป็นสี่ส่วน ส่วนที่ 1 บนสุดเป็นส่วนที่ควบคุมการแสดงชั้นข้อมูล ประกอบด้วย ขอบเขตการปกครอง ถนน เส้นทางน้ำ และภาพถ่ายดาวเทียม ลักษณะการควบคุมคือการปรับความชัดในการแสดงข้อมูลโดยการเลื่อน scroll bar … ส่วนที่ 2 เป็นส่วนที่ใช้ระบุพื้นที่ที่สนใจ โดยสามารถเลือกกำหนดเป็น จังหวัด อำเภอ และตำบล ส่วนที่ 3 และส่วนที่ 4 เป็นส่วนที่ให้ผู้ใช้เลือกว่าจะดูข้อมูลภาพดาวเทียมหรือจะดูข้อมูลแบบจำลองความสูงภูมิประเทศ สองส่วนนี้เป็น Toggle กัน คือ เปิดอันนึง อีกอันจะปิดโดยอัตโนมัติ 

ถ้าผู้ใช้เลือกเปิดดูข้อมูลภาพดาวเทียม หน้าแผนที่จะแสดงเส้นขอบระวางภาพสีฟ้าครอบคลุมทั้งประเทศ แต่ถ้าเลือกเปิดข้อมูลความสูงภูมิประเทศ จะเห็นเป็นเส้นกริดสีเขียวเฉพาะบริเวณลุ่มน้ำเจ้าพระยา แสดงว่าในปัจจุบันมีข้อมูลให้ใช้งานอยู่แค่เพียงบริเวณนี้ครับ

gistda-4

การ Download ข้อมูล ก่อนจะเข้าไป Download ข้อมูลได้ผู้ใช้จะต้องทำการลงทะเบียนเสียก่อน โดยการคลิกที่เมนูลงทะเบียนด้านบนขวา ระบบจะขึ้นหน้าลงทะเบียนให้กรอกข้อมูล ข้อมูลที่กรอกไม่มากนัก ความรู้สึกผู้เขียนคือรับได้ เมื่อกรอกข้อมูลแล้วต้องไป activate ผ่านลิงก์ที่ส่งไปให้ทางอีเมลล์ที่ลงทะเบียนไว้เสียก่อน จึงจะนำ user name และ password ไปใช้ Download ข้อมูลได้

คู่มือ เมนูคู่มืออยู่ด้านบนขวา ถัดจากเมนูลงทะเบียน ลักษณะคู่มือเป็นเอกสาร pdf ธรรมดา เห็นครั้งแรกออกจะเชย ๆ กร่อย ๆ ไม่สวยเลย ถ้าให้มีลักษณะแบบ Manual Online ที่มีรูปแบบทันสมัย มี index และ search หรือมีลิงก์ที่สัมพันธ์กันระหว่างเนื้อหา ระบบคงจะดูดีขึ้นกว่านี้มาก อย่างไรก็ตามเอกสารนี้มีรายละเอียดครบถ้วนดีทีเดียว

หน้าข้อมูลความสูงภูมิประเทศ

gistda-5

หน้านี้มีรูปแบบเหมือน ๆ กับหน้า Download ข้อมูล คือ แสดงแผนที่บน Google Maps มีแถบเครื่องมือด้านซ้าย และแถบเมนูด้านบนทั้งซ้ายและขวา ต่างกันที่ไม่มีเมนูลงทะเบียนและเมนู Download ข้อมูล เนื่องจากหน้านี้ให้บริการเฉพาะตรวจสอบความสูงภูมิประเทศตรงตำแหน่งที่กำหนดเท่านั้น

gistda-6

แถบเครื่องมือ ประกอบด้วยสามส่วน ส่วนที่ 1 บนสุดเป็นส่วนควบคุมการแสดงชั้นข้อมูล ส่วนที่ 2 เป็นการกำหนดพื้นที่สนใจแบบกว้าง ๆ เป็น จังหวัด อำเภอ ตำบล และส่วนที่ 3 เป็นส่วนที่ใช้แสดงผล คือ เมื่อคลิกในแผนที่แล้ว ส่วนนี้เป็นส่วนที่ใช้แสดงพิกัดตำแหน่ง จังหวัด อำเภอ ตำบล ความสูง และแหล่งข้อมูลความสูง ซึ่งก็ขึ้นกับว่าผู้ใช้คลิกบริเวณไหน เช่นถ้าคลิกในบริเวณลุ่มน้ำเจ้าพระยา ก็จะได้ข้อมูลความสูงจาก JICA แต่ถ้าคลิกนอกบริเวณนี้จะเป็นข้อมูลความสูงจาก SRTM ของ NASA … สำหรับรายละเอียดเกี่ยวกับข้อมูลว่าอะไรเป็นอะไร มีคุณสมบัติอย่างไร เอาไว้ตอนที่ 2 จะเล่าขยายความให้ทราบกันอีกทีครับ

คู่มือ รูปแบบเช่นเดียวกับหน้า Download ข้อมูล คือ ไม่สวย ดูเชย ๆ แต่เนื้อหาครบถ้วน เกี่ยวกับวิธีใช้เฉพาะในหน้านี้เท่านั้น

สรุปว่า …

โดยเจตนาของระบบคือเพื่อเผยแพร่ข้อมูลให้ผู้ใช้ทั่วไป นับว่าเป็นเจตนาที่ดี เรียกแบบหรู ๆ ว่านี่คือ Core Value ของระบบเลยก็ว่าได้ ในส่วนความคิดเห็นต่อตัวรูปแบบ ก่อนที่จะทดสอบเพื่อเขียนบทความรีวิวนี้ ผู้เขียนคาดหวังไว้สูงตามชื่อชั้นของหน่วยงานเจ้าของระบบ เมื่อได้ทดสอบจริง ๆ รู้สึกผิดหวังไม่น้อย ดูเหมือนว่าผู้พัฒนาจะให้ความสำคัญกับการออกแบบเชิง artistic น้อยเกินไป บางส่วนทำแบบหยาบ ๆ เห็นได้ชัดจากเมนูคู่มือ แม้แต่บนหน้าจอก็มีคำผิด เช่น คลิด แทนที่จะเป็น คลิก เป็นต้น ซึ่งทั้งหมดนี้ก็น่าจะปรับปรุงได้ไม่ยาก ถ้าคิดจะปรับปรุง

gistda-7

ในกรณีทีผู้ใช้ ไม่ได้รับ Reply Mail เพื่อ Activate User Name และ Password ให้ลองตรวจสอบใน Spam Mail ด้วย เพราะ Email อาจไปตกอยู่ในนั้น ทำให้หาไม่เจอ แต่ถ้าไม่เจอจริง ๆ ก็ติดต่อไปที่ Admin ได้เลย มีเบอร์โทรศัพท์และ Email อยู่ในคู่มือ ผู้เขียนเองได้รับความร่วมมือในการแก้ไขปัญหาเป็นอย่างดี อันนี้ขอแสดงความชื่นชมครับ

เหตุที่ผู้เขียนกำหนดบทความนี้เป็นตอนที่ 1 ตั้งแต่เมื่อเริ่มร่างบทความ ก็เพราะว่า ตั้งใจจะเขียนตอนที่ 2 เพื่อลงรายละเอียดเกี่ยวกับข้อมูลที่ Download มาได้ ดูกันว่าข้อมูลคืออะไร มีคุณสมบัติอย่างไร ^_^

__________

Contact Me

  1. […] 1) รีวิว ระบบบริการข้อมูลภูมิสารสนเทศ… 2) เคล็ดลับ GOOGLE EARTH : ภาพประวัติศาสตร์ 3) ดาวเทียมไทยโชต … ดาวเทียมสำรวจทรัพยากรของประเทศไทย […]

    Reply

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: